Sabbatical week 14: werken voor je geld? Of kiezen wat je met je tijd doet? Mijn zoektocht naar financiële vrijheid
- 8 jun
- 9 minuten om te lezen
Afgelopen weekend zit ik in een gesprek over vrijheid. Het is zo'n gesprek dat alle kanten op gaat. We hebben het over werk, ondernemerschap, vermogen opbouwen en de keuzes die je maakt naarmate je ouder wordt. Op een gegeven moment zegt iemand tussen neus en lippen door hij toch wil werken, wellicht remote, want anders zit je op dinsdag ook maar gewoon thuis. Het klinkt vooral als een constatering. Een feit. Terwijl het gesprek verdergaat, merk ik dat juist die ene zin blijft hangen. Niet omdat ik het er direct mee oneens ben, maar omdat mijn eerste gedachte onmiddellijk is: hoezo?
Waarom die ene opmerking blijft hangen
Die reactie verrast me. Niet omdat ik niet van werken houd. Integendeel. Ik haal veel voldoening uit mijn werk, van het uitdenken van nieuwe plannen en van het creëren van iets dat er eerst nog niet was. Werken is voor mij nooit alleen een manier geweest om geld te verdienen. Toch merk ik dat ik tegenwoordig anders luister naar uitspraken over werk en inkomen dan vroeger. Dat verschil ontstaat niet door één boek, één podcast of één inzicht. Het ontstaat doordat ik de afgelopen jaren stap voor stap een andere relatie met geld, tijd en vrijheid ontwikkel.
Wanneer ik later terugdenk aan het gesprek, realiseer ik mij dat mijn reactie eigenlijk niet over werk gaat. Mijn reactie gaat over de aanname die eronder ligt. De aanname die veel mensen hebben dat werken de enige logische manier is om inkomen te ontvangen. Jarenlang dacht ik precies hetzelfde. Je gaat naar je werk, je levert waarde en aan het einde van de maand ontvang je salaris. Dat is hoe de meeste mensen het leren. Dat is hoe onze maatschappij grotendeels is ingericht. Er is niets mis met dat model. Het werkt voor miljoenen mensen. Toch ontdek ik de afgelopen jaren dat het niet het enige model is dat bestaat.
Hoe vastgoed mijn blik op geld verandert op financiële vrijheid
Vastgoed speelt daarin een belangrijke rol. Toen ik met vastgoed begon, ging mijn aandacht vooral uit naar rendementen, verbouwingen, financieringen en berekeningen. Ik kijk naar cijfers. Ik maak plannen. Ik probeer te begrijpen hoe het spel werkt. Maar ergens onderweg gebeurt er iets interessants. Vastgoed verandert niet alleen mijn financiële situatie. Het verandert ook mijn wereldbeeld. Langzaam begin ik te zien dat inkomen niet altijd direct gekoppeld hoeft te zijn aan gewerkte uren. Dat klinkt misschien als een open deur, maar er zit een groot verschil tussen iets begrijpen en iets ervaren.
Het verschil tussen begrijpen en ervaren
Juist tijdens mijn sabbatical merk ik hoe groot dat verschil is. Voor het eerst in mijn leven leef ik een periode waarin ik bewust niet werk en tegelijkertijd inkomsten ontvang uit vastgoed. Dat voelt anders dan ik vooraf verwacht. Niet omdat ik opeens financieel onafhankelijk ben of omdat alle zorgen verdwijnen. Het voelt anders omdat ik ervaar dat inkomen kan binnenkomen terwijl ik iets anders doe. Terwijl ik een wandeling maak. Terwijl ik een boek lees. Terwijl ik een blog schrijf. Terwijl ik met onze zoon aan de keukentafel zit om iets te bouwen met de 3D-printer. Het zijn kleine momenten, maar samen zorgen ze voor een verschuiving in hoe ik naar werk kijk.
Misschien is dat ook de reden waarom die opmerking van afgelopen weekend zo blijft hangen. Wanneer iemand zegt dat hij wil werken, hoor ik tegenwoordig iets anders dan vroeger. Ik hoor niet alleen een beschrijving van hoe inkomen wordt verdiend. Ik hoor ook een overtuiging over wat mogelijk is en wat niet. Dat maakt me nieuwsgierig. Niet omdat ik denk dat ik gelijk heb of omdat ik anderen wil overtuigen van mijn manier van kijken, maar omdat ik me afvraag welke aannames we allemaal meedragen zonder ze echt te onderzoeken.
Halverwege mijn sabbatical maak ik de balans op
Misschien raakt dit onderwerp me ook juist nu zo sterk omdat ik halverwege mijn sabbatical ben. Drie maanden geleden stap ik uit mijn werkritme om zes maanden lang te onderzoeken wat er gebeurt als werk niet automatisch het vertrekpunt van iedere week is. Inmiddels ben ik op het punt aangekomen waarop de nieuwigheid eraf is en de eerste inzichten zich beginnen te vormen.
Toen ik begon, dacht ik vooral dat ik ging ontdekken hoe het voelt om niet te werken. Nu merk ik dat ik iets heel anders aan het onderzoeken ben. Ik onderzoek hoe het voelt wanneer ik niet voortdurend hoef te presteren. Ik onderzoek hoeveel van mijn keuzes voortkomen uit gewoonte en hoeveel uit oprechte nieuwsgierigheid. Ik onderzoek wat er gebeurt wanneer ik mezelf niet steeds vooruit duw naar een volgende versie van mezelf.
Juist nu ik halverwege ben, zie ik dat deze sabbatical veel minder gaat over vrije tijd dan ik vooraf dacht. Het gaat over ruimte. Ruimte om stil te staan. Ruimte om vragen te stellen. Ruimte om te ervaren voordat ik beslis. Misschien is dat ook waarom die opmerking over werken voor je geld zoveel losmaakt. Ze raakt precies aan de vraag die onder veel van mijn experimenten ligt: wat zou ik kiezen als ik echt vrij ben om te kiezen?
Mijn zoektocht gaat niet over stoppen met werken
Toen ik begon met vastgoed, dacht ik waarschijnlijk ook vooral in financiële vrijheid. Ik zag vastgoed als een manier om vermogen op te bouwen en meer mogelijkheden voor de toekomst te creëren. Dat is nog steeds waar. Tegelijkertijd merk ik dat geld zelf steeds minder centraal staat. Natuurlijk is geld belangrijk. Het geeft mogelijkheden. Het creëert ruimte. Het voorkomt stress. Maar geld blijkt voor mij geen einddoel te zijn. Het wordt steeds meer een instrument.
Die verschuiving merk ik ook tijdens mijn sabbatical. Mensen vragen regelmatig wat ik straks ga doen wanneer ik mijn financiële doelen bereik. Stop ik dan met werken? Ga ik eerder met pensioen? Trek ik me terug uit het arbeidsproces? Het eerlijke antwoord is dat ik dat niet weet. Sterker nog, ik vermoed dat ik helemaal niet wil stoppen met werken. Wat ik wel wil, is de keuze hebben.
Dat verschil voelt voor mij steeds belangrijker. Ik ben niet op zoek naar een leven waarin ik niets meer hoef te doen. Ik ben op zoek naar een leven waarin ik bewust kan kiezen wat ik doe. Dat klinkt misschien als een klein nuanceverschil, maar voor mij voelt het fundamenteel anders. Stoppen met werken is een keuze. Niet hoeven werken is een situatie. Wat ik wil onderzoeken, is wie ik ben wanneer die situatie zich voordoet.
Waarom mijn sabbatical eigenlijk een experiment is
Veel mensen zien een sabbatical als een pauze van werk. Voor mij voelt het meer als een experiment. Ik wil ervaren wat er gebeurt wanneer de gebruikelijke structuur wegvalt. Wat blijft er over wanneer niemand iets van mij verwacht? Welke interesses komen vanzelf naar boven? Waar besteed ik mijn tijd aan als ik die niet hoef te verkopen aan een werkgever?
Dat zijn vragen die je niet kunt beantwoorden met een spreadsheet. Ze laten zich ook niet oplossen met een businessplan of een financieel model. De enige manier om erachter te komen, is door ze te leven. Juist daarom voelt deze periode soms ongemakkelijk en waardevol tegelijk. Ik ontdek kanten van mezelf die ik anders misschien nooit had gezien.
Twee routes naar vrijheid
Tijdens het gesprek van afgelopen weekend ontstaat nog een tweede inzicht. Hij vertelt dat hij zo min mogelijk schulden en lasten wil hebben. Terwijl hij daarover praat, realiseer ik meij dat we waarschijnlijk allebei op zoek zijn naar vrijheid, maar via een andere route en met andere geldovertuigingen.
Zijn strategie lijkt gericht op zekerheid en het beperken van risico's. Mijn strategie loopt juist via vastgoed, waarbij schulden een middel zijn om bezittingen op te bouwen die inkomen genereren. Geen van beide routes is beter of slechter. Het interessante is dat we allebei vrijheid nastreven, en daarbij een andere definitie van veiligheid en vrijheid hanteren. Dat laat opnieuw zien hoe persoonlijk dit onderwerp eigenlijk is.
Waarom ik niet op zoek ben naar onafhankelijkheid
Hoe langer ik hierover nadenk, hoe meer ik besef dat mijn zoektocht niet draait om onafhankelijkheid. Dat woord hoor ik vaak wanneer mensen praten over (financiële) vrijheid. Ze willen onafhankelijk zijn van hun werkgever, onafhankelijk van de overheid of onafhankelijk van andere mensen. Vaak ook zelfvoorzienend leven. Hoewel ik begrijp waar dat verlangen vandaan komt, merk ik dat het niet helemaal aansluit bij wat ik zoek.
Ik ben niet bezig met volledige onafhankelijkheid. Ik ben bezig met keuzevrijheid. Voor mij voelt dat als een belangrijk verschil. Ik hoef niet alles alleen te kunnen. Ik hoef niet volledig los te staan van systemen of organisaties. Wat ik belangrijk vind, is dat ik keuzes kan maken zonder dat angst op de achtergrond meespeelt.
Vrijheid begint waar angst minder bepaalt
Misschien raakt dat wel aan de kern van deze hele zoektocht. Want wanneer ik eerlijk naar mezelf kijk, zie ik dat veel keuzes in het leven worden beïnvloed door angst. De angst om inkomen te verliezen. De angst om niet genoeg te hebben. De angst om kansen te missen. De angst om stil te vallen terwijl anderen doorgaan. Het zijn angsten die vaak subtiel aanwezig zijn. Je merkt ze niet altijd direct, maar ze kleuren wel de keuzes die je maakt.
Tijdens mijn sabbatical ontdek ik dat vrijheid voor mij steeds minder gaat over geld en steeds meer over die angst. Wat gebeurt er wanneer angst minder bepalend wordt? Welke keuzes maak ik dan? Welke dromen blijven overeind? Welke ambities blijken echt van mij te zijn en welke blijken vooral voort te komen uit verwachtingen van buitenaf?
Dat zijn geen eenvoudige vragen. Ik verwacht ook niet dat ik ze tijdens deze sabbatical volledig beantwoord. Toch merk ik dat ik dichter bij de kern kom. Iedere keer wanneer ik bewust kies voor een wandeling in plaats van productief zijn. Iedere keer wanneer ik iets maak zonder dat er direct een resultaat uit hoeft te komen. Iedere keer wanneer ik mezelf toestemming geef om nieuwsgierig te zijn in plaats van efficiënt.
Ik heb de tijd
Misschien is dat ook waarom de zin "ik heb de tijd" de afgelopen maanden zo'n belangrijke betekenis krijgt. Vroeger betekende tijd voor mij vaak ruimte in de agenda en tijd maken. Nu betekent het iets anders. Het betekent dat ik mezelf niet voortdurend vooruit duw naar een volgende versie van mezelf. Het betekent dat ik niet altijd bezig ben met wat hierna komt. Het betekent dat ik ruimte maak om te ervaren voordat ik conclusies trek.
Dat is misschien ook waarom ik niet direct een antwoord hoef te hebben op de vraag of ik later wil blijven werken. Ik hoef dat vandaag nog niet te weten. Net zoals ik niet precies hoef te weten hoe financiële vrijheid er voor mij uitziet. Wat ik wel weet, is dat ik nieuwsgierig ben naar wat er ontstaat wanneer keuze steeds meer de plaats inneemt van noodzaak.
Wat vrijheid voor mij vandaag betekent
Wanneer ik terugdenk aan het gesprek van afgelopen weekend, ben ik daarom vooral dankbaar voor die ene opmerking. Niet omdat ik het ermee eens of oneens ben, maar omdat het mij iets laat zien over mijn eigen ontwikkeling. Een paar jaar geleden had ik waarschijnlijk gedacht dat financiële vrijheid draait om genoeg geld hebben. Vandaag denk ik daar anders over.
Vrijheid gaat voor mij steeds minder over de afwezigheid van werk en steeds meer over de aanwezigheid van keuze. Het gaat niet over niets meer hoeven doen. Het gaat over kunnen kiezen wat je doet. Het gaat niet over nooit meer afhankelijk zijn. Het gaat over ruimte creëren om bewust te leven. Het gaat niet over rijk worden. Het gaat over ontdekken wie je bent wanneer geld niet langer een belangrijke factor is in iedere beslissing.
Misschien verandert die definitie over vijf jaar opnieuw. Misschien kijk ik er dan weer anders naar. Maar op dit moment voelt dit als de meest eerlijke beschrijving van waar ik sta. Mijn zoektocht gaat niet over stoppen met werken. Mijn zoektocht gaat over ontdekken wat ik werkelijk wil wanneer werken geen noodzaak meer is.
De key take away van deze week
Deze week realiseer ik me dat mijn zoektocht naar vrijheid eigenlijk veel minder over geld gaat dan ik altijd dacht. Natuurlijk geeft geld mogelijkheden. Het creëert ruimte en biedt keuzes die er anders misschien niet zouden zijn. Maar wat mij halverwege mijn sabbatical het meest bezighoudt, is niet hoeveel geld ik nodig heb om vrij te zijn. De vraag die mij bezighoudt, is wat vrijheid eigenlijk betekent wanneer noodzaak langzaam plaatsmaakt voor keuze.
Deze week leer ik dat rust niet ontstaat wanneer alles af is, maar wanneer je stopt met leven alsof alles steeds ergens anders moet beginnen. Juist door langzamer te leven, voel ik hoeveel rijkdom er al zit in gewone dagen, kleine gesprekken en samen iets maken zonder haast.
Deze blog hoort bij mijn sabbatical serie
Deze blog is onderdeel van mijn sabbatical waarin ik een half jaar vrij neem om te experimenteren met een simpel maar spannend idee: wat gebeurt er als je een half jaar niet werkt?
Nu ik halverwege deze zes maanden ben, merk ik dat de antwoorden die ik vind heel anders zijn dan de vragen waarmee ik begon. Ik dacht dat ik vooral zou ontdekken hoe het is om niet te werken. In werkelijkheid ontdek ik vooral hoe het is om meer ruimte te geven aan andere rollen in mijn leven. Bijvoorbeeld meer moeder, minder professional. Meer nieuwsgierig, minder doelgericht. En steeds vaker onderzoek ik waar mijn energie vandaan komt wanneer werk niet automatisch de hoofdrol speelt.
In zes maanden deel ik daarom mijn sabbatical ervaringen, inzichten en kleine experimenten. Soms gaan die over reizen. Soms over rust. Soms over persoonlijke groei. En soms, zoals deze week, over de vraag wat vrijheid eigenlijk betekent wanneer je niet automatisch de route volgt die altijd vanzelfsprekend leek.
Wil je tussendoor iets van mij zien? Op Instagram deel ik juist de kleine momenten. Niet alleen de blogs, maar vooral wat er tussen de blogs gebeurt. Je vindt me via @jolandabastiaans.
Opmerkingen