Sabbatical week 16: Het plezier van iets maken voordat het bestaat

Toen ik op 1 maart aan mijn sabbatical begon, dacht ik dat vrijheid vooral zou voelen als meer tijd. Meer tijd voor mezelf, meer tijd voor mijn gezin en meer tijd voor dingen die normaal gesproken tussen werk, afspraken en verplichtingen door moesten gebeuren. Inmiddels ben ik ruim 3 maanden onderweg en merk ik dat mijn beeld van vrijheid langzaam verandert. Natuurlijk geniet ik van de ruimte in mijn agenda, maar deze week ontdek ik dat vrijheid voor mij steeds minder gaat over tijd hebben en steeds meer over wat ik met die tijd doe.

Wanneer ik terugkijk op de afgelopen dagen zie ik namelijk een opvallende rode draad. Vrijwel alles waar ik energie van krijg, begint met hetzelfde uitgangspunt. Ik maak iets dat nog niet bestaat. Soms is dat iets tastbaars, zoals een bord voor de tuincamping of een woondeken. Soms is het een ervaring die pas over een paar weken plaatsvindt. En soms is het een verandering die alleen in mijn hoofd zichtbaar is. Wat al die dingen gemeen hebben, is dat het plezier niet ontstaat op het moment dat iets af is. Het plezier ontstaat veel eerder. Op het moment dat een idee ontstaat en langzaam vorm begint te krijgen.

Misschien is dat wel één van de grootste lessen van mijn sabbatical tot nu toe. Jarenlang was ik vooral gericht op resultaten. Op wat iets oplevert. Op waar ik naartoe werk. Nu ontdek ik hoeveel voldoening er zit in de fase daarvoor. In het bouwen. In het maken. In het creëren van iets dat er eerst nog niet was.

De tuincamping bestaat al voordat de tent staat

Deze week werk ik verder aan project Tuincamping '26. Officieel 'opent' de tuincamping pas tijdens de zomervakantie over een aantal weken. Toch merk ik dat ik daar steeds minder geduld voor heb. Het mooie weer van de afgelopen weken helpt daar niet bij. Iedere zonnige dag zorgt ervoor dat ik alvast vooruitkijk naar wat komen gaat. In mijn hoofd zie ik de tent al staan. Ik zie onze zoon in de tuin spelen. Ik zie luchtbedden, buitenkleden, een zwembad en zomeravonden waarop niemand op de klok kijkt.

Het grappige is dat de tuincamping nog helemaal niet bestaat en tegelijkertijd voelt het alsof hij er al is. Niet fysiek, maar wel in mijn gedachten. Misschien is dat waarom ik zoveel plezier beleef aan alle voorbereidingen. Terwijl ik een haag snoei, bladeren opveeg en stoelen schoonmaak, ben ik niet bezig met tuinonderhoud. Ik ben bezig met het bouwen van een ervaring. Iedere kleine stap brengt het beeld dat ik in mijn hoofd heb een stukje dichterbij.

Zo plaats ik een parasol. Dat lijkt een eenvoudige klus totdat de wind besluit om mij een lesje te leren. Binnen korte tijd ontdek ik dat een parasolvoet eerst gevuld moet worden voordat hij daadwerkelijk doet waarvoor hij bedoeld is. Het zijn van die kleine momenten waar niemand een foto van maakt en die waarschijnlijk ook niet in een reisverslag terechtkomen. Toch zijn juist dat de momenten die een project karakter geven. Je leert onderweg. Je past aan. Je verbetert. En ongemerkt wordt het project steeds meer van jezelf.

Wat mij vooral opvalt, is dat ik geen haast heb om bij het eindresultaat te komen. Natuurlijk kijk ik uit naar de zomervakantie, maar ik geniet minstens zoveel van de periode ervoor. Misschien zelfs meer. Want zolang iets nog niet af is, zitten alle mogelijkheden er nog in. Er kan nog van alles veranderen. Nieuwe ideeën ontstaan vanzelf. Details krijgen aandacht. En iedere keer wanneer ik iets toevoeg, wordt het beeld completer.

Waarom een zelfgemaakt bord meer waarde heeft deze sabbatical

Eén van de projecten waar ik deze week veel plezier aan beleef, is het houten bord voor de tuincamping. Als ik puur praktisch had gedacht, had ik binnen een paar minuten online een professioneel bord kunnen bestellen. Waarschijnlijk was dat sneller geweest. Misschien zelfs mooier. Toch voelde dat niet goed, ik wilde het zelf maken.

Dus teken ik de letters met de hand. Ik werk de details uit. Ik breng een laag vernis aan zodat het bord straks tegen weer en wind kan en bedenk ik een manier om het bord aan de poort te bevestigen. Wanneer ik klaar ben, realiseer ik mij dat het bord waarschijnlijk nooit een schoonheidsprijs zal winnen. Maar dat maakt eigenlijk niet uit.

Wat het bord waardevol maakt, is niet het eindresultaat. Het is het verhaal dat erin zit. Iedere keer wanneer ik ernaar kijk, zie ik niet alleen een bord. Ik zie de middag waarop ik het ontwierp. Ik zie de momenten waarop ik twijfelde over de letters. Ik zie de laag vernis die moest drogen. Ik zie de ideeën die ontstonden terwijl ik ermee bezig was.

Misschien geldt dat voor veel dingen die we zelf maken. Ze krijgen waarde doordat er aandacht in zit. Niet omdat ze perfect zijn, maar omdat ze persoonlijk zijn. In een wereld waarin bijna alles direct verkrijgbaar is, voelt het bijna bijzonder om ergens tijd in te steken zonder dat snelheid het belangrijkste doel is.

Dat is iets wat ik steeds vaker ontdek tijdens mijn sabbatical. Niet alles hoeft efficiënt te zijn om waardevol te zijn. Sommige dingen zijn juist waardevol omdat ze tijd kosten.

Waarom creativiteit zoveel energie geeft

Wanneer ik kijk naar de dingen die mij deze sabbatical energie geven, valt het mij op hoeveel daarvan met creëren te maken hebben. Ik ontwerp een windmolen voor de tuincamping. Ik maak een wolspinner zodat mijn garen tijdens het haken niet meer in de knoop raakt. Voor onze zoon print ik een houder voor zijn PlayStation-controller en daarnaast ontstaat het idee voor een aquarium in bad, waarbij geprinte waterdieren tussen de bubbels lijken te zwemmen.

Op papier hebben deze projecten weinig met elkaar gemeen. Toch voelen ze hetzelfde. Ze beginnen allemaal met nieuwsgierigheid. Met een idee dat uit het niets lijkt te ontstaan. Vervolgens volgt het leukste gedeelte: bedenken hoe het zou kunnen werken.

Wat mij daarbij opvalt, is dat het meeste plezier niet zit in het moment waarop iets klaar is. Het plezier zit in het proces ervoor. In het experimenteren. In het aanpassen. In het opnieuw proberen wanneer iets niet direct lukt. Misschien is dat precies waarom creativiteit zo veel energie geeft. Het vraagt geen perfectie. Het vraagt alleen aandacht.

Ik merk dat ik tijdens deze sabbatical steeds vaker ruimte maak voor dat soort projecten. Niet omdat ze moeten. Niet omdat ze bijdragen aan een groter doel. Maar omdat ze mij iets geven wat moeilijk in woorden uit te drukken is. Het voelt alsof mijn hoofd op een andere manier werkt wanneer ik iets maak. Rustiger. Meer gefocust. Minder bezig met wat er daarna komt.

Wat een woondeken mij leert over geduld

Deze week maak ik ook een woondeken af die niet in één weekend is ontstaan. Er zitten weken van aandacht in. Uren waarop ik met een bol wol en een haaknaald zit, momenten waarop ik bewust kies voor maken in plaats van consumeren. En wanneer ik nu naar de deken kijk, zie ik daarom niet alleen een eindresultaat. Ik zie een proces. Ik zie tijd die ik bewust heb besteed. Ik zie rust en ik zie geduld.

Dat laatste vind ik misschien nog wel het meest bijzondere. We leven in een tijd waarin vrijwel alles sneller kan. We bestellen iets vandaag en verwachten het morgen in huis. We sturen een bericht en vinden het vreemd als iemand niet binnen een uur reageert. We zijn gewend geraakt aan snelheid.

Een gehaakte deken trekt zich daar niets van aan. Iedere steek kost tijd. Iedere rij vraagt aandacht. Er bestaat geen snelle route naar het eindresultaat. Misschien is dat precies waarom ik er zoveel plezier aan beleef. Het herinnert mij eraan dat sommige dingen simpelweg tijd nodig hebben. Niet omdat we iets verkeerd doen, maar omdat groei zo werkt.

Dat geldt niet alleen voor een deken. Het geldt ook voor gezondheid. Voor relaties. Voor persoonlijke ontwikkeling. Voor vrijheid. De belangrijkste veranderingen ontstaan meestal niet van de ene op de andere dag. Ze ontstaan langzaam. Zo langzaam dat je ze soms pas ziet wanneer je terugkijkt.

Wat furoshiki mij leert over anders kijken

Op dinsdag spreek ik af met een vriendin in het bos. Kort voor onze afspraak ontdek ik dat ze jarig is, oeps! Ik stap nog snel op de fiets om een cadeau te halen en kom thuis met een wrap cloth.

Het idee achter een wrap cloth komt voort uit de Japanse traditie van furoshiki. Daarbij wordt een vierkante lap stof gebruikt om spullen in te pakken, te vervoeren of cadeau te geven. Dit zelfde doek kan daarna opnieuw worden gebruikt als boodschappentas, cadeauverpakking, opbergdoek of decoratief element. Op die manier krijgt één voorwerp steeds opnieuw een functie en ontstaat er minder afval.

Wat mij aanspreekt in dit idee, is niet alleen de duurzaamheid. Het is vooral de creativiteit die erachter zit. Het vermogen om anders te kijken naar iets wat al bestaat. Niet direct denken dat je iets nieuws nodig hebt, maar onderzoeken wat er mogelijk is met wat je al hebt.

Terwijl wij wandelen door het bos en praten over van alles en nog wat, realiseer ik mij dat dit inzicht eigenlijk veel breder toepasbaar is. Misschien geldt het niet alleen voor spullen. Misschien geldt het ook voor geluk. Voor vrijheid. Voor tijd. Hoe vaak zoeken we niet naar iets nieuws terwijl de oplossing al aanwezig is? Misschien hoeft vrijheid niet altijd gevonden te worden in een andere baan, een andere planning of een andere omgeving. Misschien ontstaat vrijheid soms doordat je anders leert kijken naar wat er al is.

De echte winst van mijn afvaltraject zie je niet op de weegschaal

Deze week deel ik opnieuw een update over mijn afvaltraject. Inmiddels ben ik 9,8 kilo afgevallen. Dat zijn de cijfers waar mensen op reageren. Begrijpelijk ook: gewicht, BMI en vetpercentage zijn zichtbaar.

Toch merk ik dat ik steeds minder geïnteresseerd raak in die cijfers. Niet omdat ze onbelangrijk zijn, maar omdat ze niet vertellen wat er werkelijk veranderd is. De grootste verandering vindt namelijk plaats op een plek die niemand ziet.

Voor het eerst in jaren ervaar ik hoeveel mentale ruimte er vrijkomt wanneer eten niet langer de hele dag aanwezig is in mijn gedachten. Pas nu merk ik hoeveel aandacht dat vroeger vroeg. Wat eten we straks? Heb ik al genoeg gehad? Zal ik dit nemen? Kan ik dat beter laten staan? Zonder dat ik het doorhad, draaide er voortdurend een gesprek over eten op de achtergrond.

Pas nu dat gesprek zachter wordt, merk ik hoeveel rust dat geeft. Voor mij is dat de echte winst van dit traject. Niet de kilo's. Niet de BMI. Niet het vetpercentage. De rust.

Daarnaast verandert ook mijn kijk op gezondheid. Jarenlang dacht ik dat gezondheid vooral draaide om discipline, doorzetten en volhouden. Meer controle en meer wilskracht. Inmiddels ontdek ik dat gezondheid misschien veel meer te maken heeft met luisteren. Luisteren naar signalen, naar behoeften en luisteren naar wat je lichaam probeert te vertellen.

Vrijheid zit voor mij steeds vaker in creëren

Wanneer ik alle gebeurtenissen van deze week naast elkaar leg, zie ik één duidelijke rode draad. De dingen die mij het meeste plezier geven, zijn dingen die nog niet bestaan wanneer ik eraan begin.

De tuincamping bestaat nog niet. Het bord bestond nog niet. De woondeken bestond nog niet. De windmolen bestond nog niet. Het aquarium bestond nog niet. Zelfs de rust die ik nu ervaar rondom eten bestond een jaar geleden nog niet.

Steeds opnieuw blijkt dat het mooiste gedeelte niet het eindresultaat is. Het mooiste gedeelte is de periode waarin iets ontstaat. De fase waarin iets nog vorm moet krijgen. De fase waarin mogelijkheden nog open liggen en alles nog kan veranderen.

Ik besef dat veel van het geluk dat ik ervaar niet zit in wat ik heb, maar in wat ik maak. Niet in bezit, maar in creatie. Niet in het eindpunt, maar in de weg ernaartoe. En misschien is dat uiteindelijk ook wat mijn sabbatical mij leert. Vrijheid gaat steeds minder over tijd hebben en steeds meer over aandacht geven aan wat energie geeft. Aan wat nieuwsgierigheid oproept. Aan wat mij helpt om iets te maken dat er eerst nog niet was.

De key take away van week 16

Deze week ontdek ik dat het mooiste gedeelte van veel projecten niet het eindresultaat is, maar de periode waarin iets ontstaat. Of het nu gaat om een tuincamping, een woondeken, een 3D-project of mijn gezondheid; het meeste plezier zit in het bouwen, ontdekken en creëren.

Vrijheid blijkt steeds minder te gaan over tijd hebben en steeds meer over aandacht geven aan wat energie geeft.

---

Deze blog hoort bij mijn sabbatical serie

Deze blog is onderdeel van mijn sabbatical waarin ik een half jaar vrij neem om te experimenteren met een simpel maar spannend idee: wat gebeurt er als je een half jaar niet werkt?

In deze periode wil ik ontdekken hoe het is om meer ruimte te hebben voor andere rollen in mijn leven. Bijvoorbeeld meer moeder, minder professional en onderzoeken waar mijn energie vandaan komt.

In 6 maanden deel ik daarom mijn sabbatical ervaringen, inzichten en kleine experimenten. Soms over reizen, soms over rust en soms over de vraag wat er gebeurt als je even stopt met rennen en kijkt wat er vanzelf naar je toe komt.

Wil je tussendoor iets van mij zien? Op Instagram deel ik de kleine momenten. Niet alleen de blogs, maar juist wat er tussen zit. Je vindt mij via @jolandabastiaans.

---