Sabbatical week 17: steeds minder volgens plan

Er zijn weken waarin ik veel plan, en er zijn weken waarin de week vooral met mij aan de haal gaat. Deze week hoort duidelijk bij die laatste categorie. De temperaturen lopen op tot boven de vijfendertig graden en basisscholen schakelen over op een hitteprotocol. Eerst gaan de kinderen eerder naar huis. Daarna besluit de school zelfs last minute een hele dag dicht te blijven. Iedere dag ziet er ineens anders uit dan ik had bedacht.

Eerst zou ik dat lastig hebben gevonden. Ik houd namelijk van overzicht en ik werk graag met een planning. Niet omdat alles precies moet lopen zoals ik heb bedacht, maar omdat een planning rust geeft. Toch merk ik dat er tijdens deze sabbatical iets verandert. Niet in de wereld om mij heen, maar in hoe ik erop reageer.

Mijn agenda voelt niet meer als iets dat bewaakt moet worden, want deze week bepaalt de zomer mijn agenda. Hij voelt steeds vaker als een voorstel. Als de dag anders loopt, schuift mijn planning gewoon een stukje op. Dat klinkt misschien als een klein verschil, maar voor mij voelt het groot. Ik hoef niet meer steeds terug naar het oorspronkelijke plan. Ik mag gewoon meegaan met wat deze dag blijkbaar van mij vraagt.

En dit is eigenlijk precies wat deze sabbatical steeds vaker doet. Ik leef minder vanuit wat ik vooraf bedenk en meer vanuit wat zich onderweg aandient. Daardoor verdwijnen er verrassend weinig dingen. Ze krijgen alleen een andere plek. Soms vandaag. Soms morgen. Soms helemaal niet. En dat laatste voelt steeds minder als iets dat opgelost moet worden.

Deze week laat mij zien dat vrijheid niet betekent dat je agenda leeg is. Vrijheid betekent soms juist dat je zonder frustratie een compleet andere dag kunt hebben dan je gisteren nog dacht.

Als de temperatuur bepaalt wat je doet tijdens een sabbatical

De hitte verandert niet alleen mijn planning. Ze verandert ook het ritme van de dagen. Midden op de dag is het buiten niet uit te houden. De zon brandt op de tegels en iedereen lijkt automatisch een tandje terug te schakelen.

Juist daardoor verschuift de aandacht naar de kleine dingen. We drinken veel water. Eten watermeloen. Zoeken schaduw op. Wachten tot de avond voordat we weer buiten gaan zitten. Opeens voelt een zacht briesje bijna als een cadeautje.

Onze tuincamping draait onverwacht proef. Eigenlijk staat dat pas voor de zomervakantie op de planning, maar de warmte maakt dat ik niet kan wachten. Het zwembad blaas ik op in de tuin en de parasol geeft schaduw. 's Avonds branden de citronella kaarsen terwijl het langzaam afkoelt.

Misschien is dat wel precies waarom ik deze tuincamping zo leuk vind. Niet omdat hij een echte camping vervangt, want dat doet hij helemaal niet. Hij laat alleen zien dat plezier soms verrassend dichtbij ligt.

Het Markdal laat mij vertragen

Op een doordeweekse ochtend stap ik op de fiets richting het Markdal. Ik kom hier vaker, maar toch voelt het iedere keer weer anders. Misschien komt dat doordat het landschap steeds verandert. Misschien komt het doordat ik zelf steeds iets anders meeneem.

Het Markdal ligt aan de zuidkant van Breda en voelt bijna alsof je de stad uit fietst zonder echt ver weg te zijn. De rivier de Mark slingert rustig door het landschap. Weilanden wisselen zich af met bosjes, rietkragen en oude boerderijen. Langs het water lopen wandelaars, fietsers en af en toe een nieuwsgierige koe die net zo geïnteresseerd lijkt in de voorbijgangers als andersom.

Fietsers groeten elkaar. Mensen wandelen zonder haast. Je hoort vogels, kikkers en het ruisen van de bomen veel beter dan auto's. Alsof dit gebied vanzelf vraagt om een lager tempo. Onderweg zie ik een leeg bankje aan het water. Dat is precies waar ik naar op zoek ben. Niet omdat ik een doel heb met mijn journal, maar omdat ik benieuwd ben wat er op papier verschijnt als ik lang genoeg blijf zitten.

Dat is misschien wel het grootste verschil met vroeger. Toen ging ik journalen omdat ik iets wilde oplossen. Ik zocht antwoorden. Of duidelijkheid. Tegenwoordig schrijf ik vooral om te ontdekken wat er eigenlijk al in mijn hoofd zit.

Terwijl ik daar zit, vraag ik mij af waarom ik vroeger zo vaak dacht dat stilstaan tijd kost. Misschien levert het juist tijd op. Niet letterlijk natuurlijk. De klok loopt gewoon door. Maar mijn hoofd voelt daarna wel veel ruimer. Alsof alle losse gedachten eindelijk de kans krijgen om rustig ergens neer te landen.

Plezier laat zich niet plannen

Door de hitte gaat ook de studiedag van onze zoon ineens anders dan normaal. We besluiten samen met een vriendinnetje naar Bobbejaanland te gaan. De meeste mensen kiezen er waarschijnlijk niet voor om met vijfendertig graden een pretpark te bezoeken en eerlijk gezegd zou ik dit een tweede keer ook niet zo snel doen. Toch blijkt dat juist de reden te zijn waarom het zo'n heerlijke dag wordt.

Het park is rustig. Bij veel attracties lopen de kinderen gewoon weer terug naar de ingang om nóg een keer te gaan. Soms stappen ze 5 keer achter elkaar in dezelfde achtbaan. Zonder wachtrijen. Zonder gedoe. Ze kijken elkaar lachend aan alsof ze een geheim hebben ontdekt dat de rest van Nederland blijkbaar is ontgaan.

Natuurlijk zoeken we regelmatig de schaduw op. We eten meer ijsjes dan verstandig is en drinken voortdurend water. Tussen de attracties door zoeken we fonteinen en waterspeelplekken op om even af te koelen. Niemand heeft haast. Niemand kijkt op de klok. De warmte dwingt iedereen vanzelf om rustiger te bewegen.

Van zwembad naar woonkamer

De dagen daarna blijft de temperatuur hoog. School gaat eerder uit en uiteindelijk besluit de school zelfs een hele dag helemaal dicht te gaan. Ook thuis verandert ons ritme vanzelf mee. We besluiten naar zwembad De Warande te gaan. Onze zoon en een vriendinnetje vermaken zich uren in het water. Tussen het zwemmen door halen we ijsjes en zoeken we een plekje onder de bomen.

Thuis besluiten we het avontuur nog een klein stukje verder door te trekken. Op zolder is het inmiddels behoorlijk warm en beneden blijft het juist verrassend koel met maar 22 graden. Dus slepen we matrassen en dekens naar de woonkamer en logeren daar. Ik moet lachen als ik zie hoeveel plezier zoiets simpels oplevert.

Een dag die niemand had gepland

Als de school aan het einde van de week helemaal dichtgaat, schuift mijn planning opnieuw op. Ik had andere dingen willen doen maar toch voelt het deze keer niet alsof er iets wegvalt. Er komt gewoon iets anders voor in de plaats.

We beginnen de ochtend met watermeloen smoothies maken. Niet omdat het een bijzonder recept is, maar omdat watermeloen precies past bij deze week. Fris, koud en eenvoudig zonder haast om ergens op tijd te moeten zijn. Later besluiten we spontaan naar de bioscoop te gaan. Natuurlijk omdat het een leuke activiteit is, maar eerlijk gezegd ook gewoon omdat daar airconditioning is. Ik moet lachen om die gedachte. Soms hoeven keuzes helemaal niet ingewikkeld te zijn.

Wat mij opvalt, is dat ik deze onverwachte dag helemaal niet ervaar als een onderbreking van mijn sabbatical. Integendeel. Misschien ís dit juist mijn sabbatical. Niet vasthouden aan wat ik vooraf bedenk, maar ruimte maken voor wat zich onderweg aandient. Ik denk aan hoe ik vroeger waarschijnlijk had gereageerd. Dan zou ik vooral bezig zijn geweest met alles wat niet doorging. Nu zie ik vooral wat ervoor terugkomt. Ik schuif blijkbaar steeds makkelijker mee met de dag.

Een middag op de IJssel

Aan het einde van de week reis ik naar Doesburg. Mijn zus trouwt binnenkort en haar vrijgezellenmiddag vindt plaats in de stad waar zij woont. Zodra we aankomen, hangt er een ontspannen vakantiesfeer en we stappen aan boord van een sloep en varen de IJssel op. Terwijl de boot rustig over het water glijdt, vertelt de schipper verhalen over de omgeving.

Doesburg blijkt één van de oudste steden van Nederland te zijn. Al in de dertiende eeuw krijgt de stad stadsrechten. Door de ligging aan de IJssel groeit Doesburg uit tot een belangrijke handelsstad. Kooplieden varen hier af en aan met goederen die via de rivier verder Europa in gaan.

Ook de IJssel zelf blijkt bijzonder. Het is de enige Nederlandse rivier die volledig een aftakking is van een andere rivier, de Rijn. Eeuwenlang vormt dit water een levensader voor handel en vervoer. Terwijl wij rustig voorbij varen, is het eigenlijk moeilijk voor te stellen hoeveel bedrijvigheid hier vroeger moet zijn geweest.

Na afloop lopen we naar De Waag voor het avondeten. Ik ontdek dat dit het oudste café van Nederland is, gevestigd in een historisch waaggebouw waar vroeger goederen werden gewogen voordat ze werden verhandeld.

Drie bloemen blijken genoeg

Aan het einde van het schooljaar krijgen de kinderen een opdracht mee naar huis: iedere leerling neemt een bloem mee voor de juf, zodat alle losse bloemen samen één groot boeket vormen. Ik vind dat meteen een mooi idee. Het laat zien dat iets kleins, samen met heel veel andere kleine dingen, uiteindelijk iets groots wordt. Onze zoon heeft alleen niet één juf, maar drie 3. Dat betekent dus ook 3 bloemen.

Mijn eerste gedachte is om gewoon even langs de bloemist te rijden. Dat zou het makkelijkst zijn. Toch moet ik ineens denken aan een boek dat al weken op tafel ligt. Het is een boek vol gehaakte bloemen. Iedere keer als ik het zie liggen, neem ik mij voor om er binnenkort eens aan te beginnen. Vervolgens kies ik toch weer iets anders. Nu merk ik dat ik eigenlijk geen excuus meer heb. De wol ligt al in huis, de haaknaalden ook en zelfs het patroon ligt al klaar.

Al snel ontdek ik dat bloemen haken heel iets anders is dan een woondeken maken. Bij een deken kom je vanzelf in een rustig ritme. Rij voor rij groeit het werk onder je handen. Bij bloemen is iedere steek weer anders. Kleine bloemblaadjes, dunne steeltjes en onderdelen die soms maar uit een paar steken bestaan. Kortom: gepriegel!

Maar al snel ligt de eerste margriet op tafel. Daarna volgt de tweede en uiteindelijk ook de derde. Ik kijk er met plezier naar. Niet omdat ze helemaal foutloos zijn, maar omdat ik precies weet hoeveel aandacht erin zit. Misschien vinden de juffen ze mooi en misschien zien ze vooral 3 gehaakte bloemen. Voor mij voelen ze als een veel persoonlijker bedankje dan een bos bloemen die ik onderweg even had gekocht.

Plezier is belangrijker dan afmaken

Terwijl ik de bloemen bekijk, blader ik nog eens door het haakboek. Er staan nog tientallen patronen in. Rozen, lavendel, klaprozen en zonnebloemen. Als ik alle patronen zou maken, ontstaat uiteindelijk een complete gehaakte bos bloemen. Een paar maanden geleden zou ik waarschijnlijk meteen hebben bedacht dat ik dat ook wilde doen. Als ik ergens aan begin, wil ik het namelijk ook afmaken. Dat voelt netjes en geeft een gevoel van voldoening.

Nu merk ik dat ik daar anders naar kijk. Ik weet eigenlijk helemaal niet of ik alle bloemen ooit ga haken. Niet omdat ik het niet kan of omdat ik er geen tijd voor heb, maar simpelweg omdat ik misschien geen zin heb. Dat voelt helemaal niet als opgeven. Het voelt juist alsof ik beter luister naar waar ik echt plezier uit haal.

Tijdens deze sabbatical ontdek ik steeds vaker dat het maken zelf belangrijker wordt dan het eindresultaat. Mijn woondeken haak ik uren achter elkaar zonder op de klok te kijken. Daar verlies ik mij helemaal in. Bij deze bloemen merk ik dat het gepriegel mij minder ontspanning geeft. Dan vraag ik mij af waarom ik ze allemaal zou maken alleen omdat ze in het boek staan. Dat antwoord kan ik eigenlijk niet meer bedenken.

Wol hoeft niet altijd in mijn kast te blijven

Toen ik mijn hobbyspullen opruimde, hield ik verschillende bolletjes wol over. Vroeger zou ik die waarschijnlijk allemaal hebben bewaard, want misschien bedenk ik wel een project waarbij ik precies dat ene bolletje wol nodig had. Ik herken dat nog steeds wel een beetje, maar deze week besluit ik iets anders te doen.

In Breda zit The Knitting Room, een creatieve plek in het centraal station waar mensen samenkomen rondom breien, haken en textielkunst. Mensen ontmoeten elkaar en er ontstaan regelmatig gezamenlijke kunstprojecten waarin heel veel verschillende materialen samenkomen. Ik ontdek dat zij ook wol kunnen gebruiken voor nieuwe projecten. Dat vind ik meteen een veel mooier idee dan mijn restjes jarenlang in een kast bewaren.

Terwijl ik de bolletjes bij elkaar leg, realiseer ik mij dat dit eigenlijk precies past bij wat deze sabbatical langzaam met mij doet. Ik hoef niet overal aan vast te houden. Niet alles hoeft een bestemming te krijgen die ik zelf van tevoren heb bedacht. Soms ontstaat er juist iets nieuws wanneer je bereid bent iets los te laten.

Steeds minder volgens plan

Wanneer ik terugkijk op deze week, zie ik hoeveel er eigenlijk verandert zonder dat ik daar invloed op heb. De school sluit eerder vanwege de hitte. Daarna gaat de school zelfs een dag helemaal dicht. Mijn planning schuift steeds opnieuw op. De tuincamping opent eerder dan gepland en we slapen ineens een paar nachten in de woonkamer omdat het daar koeler is. Ik zit spontaan in de bioscoop omdat daar airconditioning is.

Op papier lijkt het misschien een rommelige week waarin niets loopt zoals gepland. Toch voelt het helemaal niet zo. Sterker nog, ik ervaar juist veel rust. Dat verrast mij misschien nog wel het meest. Ik dacht altijd dat rust ontstond wanneer alles volgens planning verliep, nu ontdek ik langzaam dat rust blijkbaar ook kan ontstaan wanneer je ophoudt met steeds terug te verlangen naar de planning die je ooit maakte.

De key take away van deze week

Deze week ontdek ik dat vrijheid voor mij steeds minder betekent dat mijn agenda leeg is. De hitte, een school die sluit, een spontaan bezoek aan het zwembad en gehaakte margrietjes waren geen onderbrekingen van mijn plannen. Ze werden juist de momenten die deze week kleur gaven. Blijkbaar hoef ik het leven niet steeds zo zorgvuldig uit te stippelen. Soms ontstaan de mooiste herinneringen juist op de dagen die helemaal niet volgens plan verlopen.

Vrijheid ontstaat juist wanneer ik zonder veel weerstand durf mee te bewegen met wat een dag brengt

---

Deze blog hoort bij mijn sabbatical serie

Deze blog is onderdeel van mijn sabbatical waarin ik een half jaar vrij neem om te experimenteren met een simpel maar spannend idee: wat gebeurt er als je een half jaar niet werkt?

In deze periode wil ik ontdekken hoe het is om meer ruimte te hebben voor andere rollen in mijn leven. Bijvoorbeeld meer moeder, minder professional en onderzoeken waar mijn energie vandaan komt.

In 6 maanden deel ik daarom mijn sabbatical ervaringen, inzichten en kleine experimenten. Soms over reizen, soms over rust en soms over de vraag wat er gebeurt als je even stopt met rennen en kijkt wat er vanzelf naar je toe komt.

Wil je tussendoor iets van mij zien? Op Instagram deel ik de kleine momenten. Niet alleen de blogs, maar juist wat er tussen zit. Je vindt mij via @jolandabastiaans.

---